Menu
FacebookTwitterLinkedInRSS Feed

Einstein Halkası

Einstein-Halkasi

Einstein için ne büyük adammış derim her zaman. Yaklaşık 100 yıl önce genel görecelik kuramını ortaya koyduğunda böyle bir halkanın olacağını ileri sürmüştü. O zamanın bilimcileri de böyle bir şey görebileceklerini hiç düşünmediler, çünkü iki gökada bize göre aynı görüş doğrultusunda olması gerekiyordu, o zaman kaç tane gökadanın fotoğrafı çekilmişti ki. Diğer bir neden de eğer böyle bir gökada bulursak onun ışığını alacak teleskop kim bilir ne zaman yapılır düşüncesiydi. Fakat Einstein'in tüm kuramları doğru çıkıyordu. 1988 yılından itibaren bilim dilinde çekimsel mercek diye adlandırdığımız bu tür olayları hiç olmazsa yay parçaları halinde görmeye başladık. Özellikle ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) radyo teleskop dizisi çalışmaya başladığından bu yana bol miktarda görüyoruz. En sonunda Einstein Halkası adı verilen bu yapıyı da gördük.

Olay gayet basit, daha önceki yazılarımda da söz ettim ( http://goo.gl/2qNdhI ) ama yine kısaca anlatayım. Arkadaki gökadanın ışığı öndeki büyük kütleli bir gökadanın tam arkasına düşüyorsa, öndeki o ışıkları bükerek bir mercek görevi görüyor. Genellikle uzayın bükülmesi olarak veya gerilmiş bir çarşafa atılan bilyenin oluşturduğu şekle bakarak anladığımız ışığın bir çekim ortamında bükülmesinden başka bir şey değil. Fotoğraf ALMA ile alınmış, fakat Hubble ile alınan ile birleştirilmiş. Arkadaki gökadanın adı SDP.81 ve bizde 12 milyar IY uzaklıkta, yani evren oluştuktan çok az sonra meydana gelmiş. Öndeki gökada ise arkadakine göre bize daha yakın sadece 4 milyar IY uzaklıkta. Portakal renginde gözüken halka SDP.81'deki tozların oluturduğu ışık. Ortadaki mavi bölge ise öndeki gökadaya ait. Sevgilerimle...

yukarı çık