Logo
Bu sayfayı yazdır

Yeryüzünde ve Ülkemizde İklim Değişikliği

Bu harita NASA tarafından yeni yayınlandı. NASA'nın Aqua uydusunda bulunan MODIS (Moderate Resolution Imaging Spectrometer) aletinin verilerinden oluşturulmuştur. 2005 yılından bu yana yerüzündeki karaların yüzey sıcaklığını ölçmek için kullanılan bilimsel bir cihaz. Ne gösteriyor diye baktığımızda 2013 yılının sadece 14-20 Mart tarihleri arasında meydana gelen iklim değişikliğini vermektedir. 2005-2012 yılları arasında ölçülen sıcaklıkların ortalamasından 14-20 Mart tarihleri arasında ölçülen değerlerden ne kadar farklılık gösteriyor, ona bakmışlar.

Iklim-degisikligi-1
14-20 Mart tarihleri arasında yeryüzünde meydana gelen iklim değişikliğini çok güzel gösteriyor. Özellikle Avrupa çok soğuk geçmiş ve rekorlar kırmış bu aralıkta.

Turuncu ve kırmızı renkler ortalamaya göre sıcaklık artışını, mavi tonlar ise sıcaklık azalışını simgelemektedir. Buna göre Grönland adası ve Kanada'nın kuzey bölgelerinde sıcaklık artışı gözlenirken tüm Avrupa ülkelerinde ve Rusya'nın orta ve kuzey bölgelerinde sıcaklık düşmesi görülmektedir. Özellikle Mart ayında Çek cumhuriyetinde meteoroloji istasyonlarının üçte ikisi rekor sıcaklıklar saptamıştır. Almanya 1883 yılından bu yana, Moskova ise 1950 yılından bu yana en soğuk Mart ayını yaşamış.

Iklim-degisikligi-2
Ülkemiz orta enlemlerde iklim bakımından en güzel ülkelerden biridir.

Ayırma gücü yüksek bu fotoğraftan ülkemizi alıp büyütmek kolaydı ben de onu yaptım. Bu fotorafa baktığımızda Sinop-Anamur arasını bir çizgi ile birleştirdiğimizda doğuda kalan kısım hafifçe ısınmış veya ortalamayı tutturmuş iken batıda kalan kısım 14-20 Mart tarihleri arasında ortalamaya göre daha soğuk günler geçirdiğini gösteriyor. Anımsarsanız bazı kentlerimize bu tarihlerde kar yağdı.

Farklı sıcaklık ve yoğunluktaki hava kütlesi gökyüzünde hareket ederken atmosferik basınç da değişir. Meteoroloji bilimi ile ilgili kişiler basınç değişimini ölçmek için kutup salınım indeksi (Arctic Oscillation "AO" İndex) denilen bir parametre kullanırlar. Bu parametre kutup ve orta enlemlerdeki basınç farkıdır. AO'daki değişim, yeryüzündeki hava değişimine sıkı sıkıya bağlıdır. AO pozitif ise kutuplarda basınç düşük, orta enlemlerde yüksektir. O zaman hakim rüzgarlar kutup bölgesinin soğuk olmasına neden olur. AO negatif ise bu kez kutuplardaki yüksek basınç soğuk havayı orta enlemlere taşır.

Iklim-degisikligi-3
AO değerlerinin Ocak, Şubat ve Mart aylarında değişimi. Yeryüzünde iklim ortalamadan çok daha soğuk geçmiş.

Yukarıda verdiğim görüntüde Ocak, Şubat ve Mart aylarında AO indeksinin ortalamaya göre değişimini göstermektedir. Özellikle 14-20 Mart tarihleri arasında koyu mavi renkle gösterilen indeksin nasıl düştüğü açıkça görülmektedir. Diğer ilginç bir sonuç ise bu son üç ayda indeksin hemen hemen sürekli negatif değerlerde oluşu. Yoksa gökbilimcilerin güneş leke sayısına bakarak küresel soğuma beklentileri şimdiden ortaya çıkmaya başladı mı?

I. Ethem Derman ©2019. Her hakki saklidir. Adrian Design