Menu
FacebookTwitterLinkedInRSS Feed
Kedigözü Bulutsusu Kedigözü Bulutsusu

Gökyüzünün Güzellikleri: Kedigözü Bulutsusu

Ben sevdiğim zaman iyi severim, madem gökyüzünde bu kadar güzel var ve onları seviyorsam sizlerle tanıştırmam gerekir. Kedigözü bu güne dek çok miktarda fotoğrafını görmüştüm ama bu kadar güzelini ilk kez gördüm. Bu güzel gökcismi parlak olduğu için küçük teleskoplar ile genellikle parlak merkezi bölgesi çekilir ve görkemli görünüşü çok beğenilirdi ama çevresinde ne olduğu bilinmezdi. Kanarya adalarındaki 2.5 m'lik Isaac Newton Teleskobu ile alınan fotoğrafında onu saran kabuğun ne denli uzaklara doğru genişlediği ilk kez görüntülendi.

Büyükayı ile Küçükayı takımyıldızlarının arasında bulunan uzun yapılı Ejderha takımyıldızında bulunan Kedigözü, bizden 3300 ışık yılı uzaklıktadır. Yıldızı saran gaz bulutunun çapı 6 ışık yılıdır (IY). Unutmayın güneşimize en yakın yıldız 4.24 IY uzaklıktadır. Yıldız ölmeye başladığında çapı güneşimizden daha büyük ve sıcaklığı daha düşüktür. Daha önce anlattığım gibi dış katmanlarını yıldız rüzgarları ile uzaya atmaya başlar ama bu güneş rüzgarlarından çok daha yoğundur. Uzaya atılan gaz ve toz materyal, yıldızlar arası ortama doğru hızla genişler ve oradaki materyal ile çarpışır. Dolayısıyla yoğun boğumlar oluşturur.

Hızla yayılan gazın sabit gazla çarpışması ile oluşan bu tür güzel yapılar uzayda her zaman görülür. Buna gökbilimde Rayleigh-Taylor kararsızlığı denir. Kedigözü bulutsusunda merkezdeki yıldızın moröte ışınımı onu saran kabuktaki gazı floresan lamba gibi aydınlatır. Farklı kimyasal yapıya sahip gazlar farklı renklerde ışıldar. Buradaki kırmızı hidrojen, kükürt mavi ve yeşil renk de oksijen gazıdır.

Kedigözünün merkezi bölgesini Hubble uzay teleskobu bir kaç kez çekti, her yerde göreceğiniz o fotoğraflara baktığınızda bulutsunun merkezi bölgesinin iç içe geçmiş halkalardan oluştuğunu görürsünüz. Bu farklı zamanlarda yıldızın uzaya daha yoğun madde attığının kanıtıdır. Çekirdeğindeki kararsızlık sürdüğü için eğer bol miktarda enerji üretirse basınç fazlalaşacağından uzaya daha fazla madde atacaktır. Bu olayın her 1500 yılda bir meydana geldiği anlaşılmıştır.

Umarım bu gezegenimsi bulutsulardan sıkılmamışınızdır. Ama eminim artık bu tür bulutsuların nasıl işlediğini de anladınız. Bazı noktalar tekrar etse de böyle güzelleri gördükçe siz tanıtmaya devam edeceğim, çünkü onları çok seviyorum.

yukarı çık