Menu
FacebookTwitterLinkedInRSS Feed

Yere Yakın Geçen Bir Göktaşı: 2012 LZ1

Son zamanlarda gökyüzünü sürekli tarayan robotik teleskopların sayısı yüzü geçti. Dolayısıyla yere yakın geçen göktaşlarını gözleyebiliyoruz. Bunlar daha çok yere yakın oldukları zamanda çok parladıkları için ancak o zaman görülürler ve çok hızlı hareket ettikleri için de gözlem süresi 10-20 gün içinde kalır. Uluslararası Küçük Gezegen Merkezine (UKGM) bildirilen bu tür cisimlere merkez tarafından keşfedildikleri yıl ile başlayan bir kod adı verilir. İşte 2012 LZ1 göktaşı da onlardan biri.

Bunların büyüklüğü parlaklıklarından ve uzaklıklarından elde edilir. Bu iki parametrenin bilinmesi de yetmez, güneş ışığının yüzde kaçını yansıttıkları önemlidir, bu parametreye yansıtma gücü denir. Bu güne kadar yansıtma gücü çok iyi bilinen göktaşlarından hareketle ortalama bir değer alınarak göktaşının çapı bulunur. 10 Haziran 2012 tarihinde Australya'da Siding Spring Gözlemevinde keşfedilen 2012 LZ1, 14 haziran günü yere 5.3 milyon km (14 Ay-Dünya uzaklığı) uzaklıkta geçeceği için UKGM tarafından dünya için tehlikeli cisim kategorisine alınmıştır.

İlk keşfedildiğinde yukarıda anlattığım yöntem ile yapılan hesapta 500 m çaplı olduğu anlaşılmıştı. Fakat UKGM tarafından tehlikeli bulunduğu için Arecibo gözlemevinde radar yöntemi ile bu göktaşı gözlendi. İlginçtir ki çıkan fotoğrafta göktaşının çapının 1000 m olduğu anlaşıldı, yani ilk hesabın tam iki katı. Bunun nedeni de göktaşı çok karanlık bir yüzeye sahipti ve yansıtma gücü %2-4 yöresindeydi. Bir anlamda mangal kömürü gibiydi diyebiliriz. Kuramsal alınan yansıtma gücü, sonuçta bizi göktaşının büyüklüğü konusunda çok yanlış bir değere götürmüştü.

Arecibo Gezegen Radar sistemi radyo dalgaları üreterek göktaşına gönderiyor ve oradan yansıyarak gelen ışınlarla göktaşının görüntüsünü ortaya çıkarabiliyor. 2012 LZ1'in yörüngesi yere yakın geçtikten sonra çekim kuvveti nedeniyle biraz değiştiği saptanmıştır. Yapılan hesaplara göre bir sonraki yakın geçişi 2016 yılında yere 75 milyon km uzaklıktan geçecek. Yere en yakın geçeceği an ise 2053 yılının 12 Haziran günü 15 milyon km uzakta olacak. Yörüngesini büyük bir duyarlılkla hesap eden gökbilimciler önümüzdeki 750 yılda bir 2012 LZ1 göktaşı ile bir çarpışma olmayacağını da ortaya koydular.

yukarı çık