Menu
FacebookTwitterLinkedInRSS Feed

Ötegezegen Araştırmalarının Tarihçesi

Ötegezegenler Güneş Sistemi’nin dışında başka yıldızların çevresinde dolanan gezegenlerdir. İlk ötegezegenin 1999 yılında bulunmasının ardından 11 yıl geçti ve günümüz itibariyle (30 Nisan 2011) 547 tane ötegezegenin varlığı bilinmektedir.

Bir anakol yıldızı çevresinde dolanan ilk ötegezegen 1999 yılında bulunmuş olsa da bu arayışların tarihi daha eskiye dayanmaktadır. İnsanoğlunun üzerinde yaşadığımız dünyanın tek olup olmadığını sorgulamaya başlaması Antik Yunan filozoflarına kadar uzanıyor. İlk kez başka dünyalar olabileceğini öne süren kişi M.Ö. 341-270 yılları arasında yaşayan filozof Epikür idi. Onların bu düşünceleriyle insanoğlunun sınır tanımayan merakı iki bin yıl sonra insanoğlunu evrendeki gezegenleri bilimsel yöntemlerle araştırmaya itti.

1970’lerin sonlarında Gordon Walker ve Bruce Campbell 12 yıl boyunca sürecek olan bir ötegezegen arayışına giriştiler. Mauna Kea’de 3.6 m’lik bir teleskop ile 21 yıldızı sürekli gözlediler. Ancak kullandıkları yöntem ile o dönemde bulunan gözlem aletlerinin yetersiz olması nedeniyle bir sonuca ulaşamadılar.

İlk kez 1992 yılında yaşlı bir atarca PSR 1257+12 çevresinde dolanan üç gezegen Wolszczanve tarafından keşfedildi. Bu keşfin ardından pulsarlar çevresinde değil de yaşam barındırabilecek olan gezegenlere sahip olabilecek yıldızlar çevresinde araştırmalar tekrar başladı.

1994 yılında Michel Mayor 1.93 m’lik bir teleskop ile gezegen arayışına başladı ve 1995’te ilk kez bir anakol yıldızı çevresinde dolanmakta olan 51 Peg b gezegeni keşfedildi. Marcy ve Paul Butler Kasım 1995’te 51 Peg yıldızının çevresinde dolanan bir gezegen olduğunu California’daki 120 inçlik Mount Hamilton’daki Lick Gözlemevi’nde yaptıkları gözlemler ile onayladılar. Takip eden yıl içerisinde de 47 Ursa Majoris ve 70 Virginis yıldızları çevresinde dolanan iki yeni gezegeni daha keşfettiler.

İlk keşiflerin ardından ötegezegen arayışları için yeni gözlem ve teleskop projeleri yapılmaya başlandı. HAT (Macaristan Otomatik Teleskobu), TrES (Trans Atlantik Ötegezegen Araştırması), SUPERWASP (Geniş Açıyla Gezegen Arayışı) gibi yer tabanlı keşif projeleri ile CoRoT, Kepler gibi uzay teleskopları bu projelerdendir.

Bu kategoriden diğerleri: Ötegezegen Gözlem Yöntemleri »
yukarı çık