Menu
FacebookTwitterLinkedInRSS Feed

Gökevinin Temel Donanımı

(Sharon PARKER tarafından derlenmiştir)

ALLSKY PROJEKSİYON SİSTEMİ

All-sky projeksiyon sisteminin verdiği görüntü tüm kubbe yüzeyini kaplar. Bu sistemde büyük ölçekli, etkileyici arkaplan görüntüleri oluşturma imkanı vardır. Sistemin diğer bileşenleriyle de bu arka alanın üzerine başka görüntüler yansıtılır. Kubbenin alt sınırına 60° aralıklarla sıralanmış benzer merceklere sahip altı tane slayt projektörü vardır. Özel fotografik maskeler kullanılarak, bunların oluşturduğu ve kubbenin 1/6 ini kaplayan görüntülerin birleşim yerlerinin kesintili görünmesi engellenir. Görüntülerin oluşturulmasında odanın merkezinde bulunan ve büyük bir balıkgözü merceği olan projektör de kullanılabilir. İkinci yöntem pek tercih edilmemektedir.

OTOMASYON SİSTEMİ

Elektronik projektör kontrol aygıtlarıyla (çoğunlukla özel bir yazılımın yüklü olduğu bir bilgisayardır) bu aygıtları aktif hale getiren cihazların kombinasyonundan oluşur.

BRUTE FORCE PROJEKTÖRÜ

Kubbe üzerinde herhangi bir etkiyi yaratabilmek için ışığı merceklerden geçirmeden kullanan bir cihazdır.

CATWALK

Personelin ekranın arkasına ulaşabilmesini sağlamak için kubbenin arkasına monte edilmiş olan platformdur. “Catwalk” lar genellikle kubbenin başladığı hat üzerine veya yakınına yapılır.

KOLTUKLAR

Gökevinin koltukları yanyana birkaç hat üzerinde arka arkaya dizilmiştir.

ZAMAN PROGRAMLAYICI

Programların eşzamanlılığını sağlayabilmek için kullanılır.

DAİRESEL OTURMA DÜZENİ

Koltukların dairesel olarak dizildiği ve hepsinin odanın ortasına bakacak şekilde yerleştirildiği oturma düzenidir.

KONSOL VEYA KONTROL KONSOLU

Gökevi içerisindeki yıldız projektörü, ses sistemleri, slayt ve özel efektlerin ana kontrol sistemlerinin yerleştirildiği yapıdır.

KONTROL ODASI

Ses düzeneğinin ve bilgisayar otomasyon kontrol yazılımının bulunduğu odadır. Bu oda şovu yürüten personelin kolay erişimini sağlamak için çoğunlukla kontrol konsoluna yakın olur.

ÇEKİM PLATFORMU

Kameranın ve ışık kaynaklarının istenen şekilde konumlandırılabilmesi için kullanılan platformdur.

PROJEKTÖR YUVASI

Kubbenin başlangıç hattının önünde ya da arkasında yer alan ve projektörlerin çoğunun içine yerleştirildiği boşluktur.

SLAYT PROJEKTÖRÜ DÜZENEĞİ

Aynı yere veya ekrana yönlendirilen iki ya da daha fazla sayıda slayt projektöründen oluşan düzenektir. Bu düzeneğin kurulmasındaki amaç bir slayttan diğerine kesintisiz geçişi sağlamak ve bu yolla slaytlardaki görüntüleri hareketlendirip (çizgifilmlerde kullanılan yöntemle) şovu izleyiciler için daha etkileyici hale getirmektir.

KUBBE

Zımbalı olmayan bir kubbe.

KUBBE YÖNELİMLİ DAİRESEL OTURMA DÜZENİ

Koltukların kubbenin belli bir bölgesine bakacak şekilde dairesel olarak yerleştirildiği ve dairenin merkezinin gökevinin dışında kaldığı bir oturma düzenidir.

GOW

Parlak bir yıldız görüntüsü vermesi için gökevinin kubbesine yerleştirilen küçük, akkor bir lambadır

YARIMKÜRESEL KUBBE

Bu kubbeler yarımküre şeklinde olup zımbalı ya da zımbasız olabilir.

HAVALANDIRMA, ISITMA VE FİLTRELEME SİSTEMLERİ

Isıtma, havalandırma ve klima sistemleri. Gökevlerinin özel ihtiyaçları arasında tozu odanın içine sokmamak için yaratılması gereken hava basıncını yaratacak sistem ve havayı tozdan arındırmak, böylelikle projektörün ışık huzmelerinin görünmesini engellemek için hava filtreleme sistemi ve hava akışının sessiz olmasını sağlamak için geniş hava kanalları vardır.

HYPERHEMISPHERIC KUBBE

Ön ve arka planda ayrı ayrı görüntüler oluşturabilmek için seyircilerin önüne gelen bölümüne bir parça eklenmiş zımbasız kubbedir.

HYPOHEMISPHERIC KUBBE

Yarımküreden küçük ve çoğunlukla zımbalı yapılan kubbelerdir.

HYPOSPHERE

Yarımküreyle küre arası bir şekle sahip olan zımbalı kubbedir.

KEYSTONING

Dikdörtgen şeklinde olan slayt görüntüleri eğri bir yüzey üzerine yansıtıldığında, veya kubbenin tam karşısından yansıtılmadığında görüntüde bozulmalar meydene gelir ve bu bozulmalar keystoning olarak adlandırılır.

PLANETARIUM GİRİŞİ

İki kapılı, izleyiciler planetariuma girerken içeriye ışık sızmasını engelleyecek şekilde dizayn edilmiş koridor veya odadır.

LUMIA

Çeşitli renklerin yavaş bir şekilde birbirine karıştığı bir özel görüntü efektidir.

UYUMLU MERCEKLER

Bir görüntüyü birlikte oluşturmaya uygun odak uzaklıklarına sahip olan bir seri mercektir. Panorama, all-sky ve slayt projektör düzeneklerinde bu tür mercek grupları kullanılmaktadır.

OEM

Orjinal donanım üreticisi.

ORRER

İki anlama gelebilir:

1- Güneş Sistemi maketi

2- Gezegenlerin konum ve hareketlerinin projektörlerle görüntülendiği bir model

PANORAMA PROJEKSİYON SİSTEMİ

Kubbenin başlangıç hattına yerleştirilen Panorama Projeksiyon Sistemi kesintisiz görüntü oluşturma özelliğine sahiptir. Panlar diğer gezegenlerin yüzey şekillerini, tarihi veya çevreye ilişkin görüntüleri oluşturmak için kullanılır. Panlar genellikle kubbenin başlangıç hattının arkasında 60° veya 30° aralıklarla sırasıyla 6 veya 12 farklı slayt projektörü yerleştirilerek oluşturulur. Panaromik görüntüler planetarium ufkunun 30° ile 360° arasındaki bir bölümünü kaplayabilir.

PATCH PANEL

Projektör kontrol sinyallerini veya ses sinyallerini taşıyan tellerin birleşme noktasıdır. Ses “patch bay” herhangi bir kaynaktan çıkan ses dalgalarının diğer kaynağa gitmesini sağlar. Projektör kontrol “patch bay” leri ise projektörün kontrolünün otomasyon cihazına yönlendirilmesini sağlar.

FOTOĞRAFİK JIG

Görüntü ve örneklerin kubbenin şekline uygun eğri bir yüzey üzerine yansıtmak için dizayn edilmiş bir aygıttır. Görüntüler kamera ve fotoğraf makinasının bulunduğu platformun karşısında oluşturulur ve kaydedilir.

PIN REGISTERED SLAYT

Slaytın yuvaya iyi olturmasını sağlayan bir cihazdır.

PIN REGISTERED KAMERA

Pozlama sırasında filmin doğru konumlanmasını ve kaymamasını sağlayan bir kameradır.

PROJEKSİYON KUBBESİ

Gökevinin projeksiyon yapılan yüzeyini belirtir. Günümüzde çoğu projeksiyon kubbesi zımbalı alüminyum panellerin, yapıya bağlanmış olan sert bir yüzeye perçinlenmesiyle yapılır. Zımbalı metal kubbeler, kubbe boyunca ses iletiminin sağlanmasına izin vererek akustiği artırdıkları gibi hava sirkülasyonuna da katkıda bulunurlar. Bu nedenle zımbalı metal kubbeler diğerlerine tercih edilirler.

PROJEKSİYON GALERİSİ

Projeksiyon alanının hemen yakınında bulunan erişim/servis alanıdır.

PROJEKTÖR BALONCUĞU

Slayt projektörleri için ses ve ışık geçirmez korumadır. Eğer projektör, tiyatronun bu korumalara sahip bir alanına yerleştirilmemişse gereklidir.

KAYIT ODASI

Daha önceden kaydedilmiş sesleri, ses efektlerini ve müzikleri düzenlemek için kullanılan ses geçirmez bir odadır.

RIPPLE WHEEL

Bir resmi eğmek veya anime etmek için kullanılan bir özel efekt aracıdır. Temiz bir cam veya plastik parçanın bükülmesi ile oluşturulmuştur.

DÖNDÜRÜCÜ

Bir slayt görüntüsüne dönüyormuş imajı vermek için kullanılan bir özel efekt cihazıdır.

SLEW

Bir resmi kubbe boyunca hareket ettirmeye yarayan, motorlu bir aynadan oluşan cihazdır.

SMPTE

Society of Motion Picture and Television Engineers (Televizyon ve Sinema Mühendisleri Birliği) ın kısaltmasıdır. SMPTE, gösteri ile o gösteriye ait müzik ve sesleri (soundtrack) eşzamanlı hale getiren senkronizasyon sinyali ya da zamanlamasını göstermektedir. Otomasyon sistemi SMPTE sinyalini aldığı anda bunu daha önceden programlanmış olan projektör kontrolü için tetikleyici olarak kullanır. SMPTE, görsel/işitsel zamanlama (timing) sinyalleri için endüstriyel bir standart haline gelmiştir.

SES STÜDYOSU

Ses kaydı, düzenlenmesi, mixerden geçirilmesi vs. gibi işlemlerin yapıldığı odadır.


SİSTEM

SES SİSTEMİ

Programlara ait müzik, sesler ve anlatım için kullanılan hoparlör, amplifikatör, subwoofer, mixer, teyp üniteleri, CD çalıcı, “patch panelleri”, mikrofon ve diğer ses cihazlarının birleşimidir.

ÖZEL EFEKTLER

Özel amaçla yapılmış olan projeksiyon cihazlarıdır. Örneğin; kuyruklu yıldızlar, kuasarlar, dönen gezegenler ve uzay istasyonları, UFO ve bulutsu simülasyonları ile özel ışıklandırma efektleri için kullanılan projektörler

SPRINGLINE

Kubbe ekranının en alt noktasıdır. Ancak bazen hatalı olarak kubbenin ufku veya ufuk çizgisi olarak düşünülür. Düşük “springline” lar izleyicilere seslerin kendilerini sardığı hissi verirken, yüksek “springline” lar seslerin yukarıdan geldiği hissini verir. Springline terimi, yatık olmayan küresel kubbelerde kullanılır.

SAHNE

Tiyatro kkısmında yer alan yüksekçe bir platformdur.

YILDIZ PROJEKTÖRÜ

Gece göğünün kubbe içerisinde canlandırılması için kullanılan opto-mekanik veya video-grafik projeksiyon sistemidir.

SUBWOOFER

Müzikteki bas tonlar veya roket fırlatılma canlandırması esnasında oluşan ses gibi düşük frakanslı sesleri verebilmek için tasarlanmış bir hoparlördür.

AYNI DOĞRULTUYA YÖNLENDİRİLMİŞ KOLTUKLAR

Tüm izleyicilerin aynı yöne dönük olmalarını sağlayan yay biçiminde yerleştirilmiş koltuklardır.

UNVEIER

Odağındaki cisim görüntüsünü yavaş yavaş ortaya çıkaran veya görüntüden silen bir özel efekt cihazıdır.

YLEM

Kaynama, türbülans ve çok renkli bulut anaforları gibi animasyonları oluşturan bir özel efekt cihazıdır.

ZOOM

Projektörün yansıttığı görüntüye zoom yapılmasını sağlayan bir özel efekttir.

ZOOM/SLEW

Aynı anda görüntünün hem kubbe içerisinde dolaştırılmasını hem de yakınlaştırılıp uzaklaştırılmasını sağlayan özel efekttir.

Bu kategoriden diğerleri: « Genel Giderler Nelerdir? Kaynaklar »
yukarı çık